In Haspengouw gaan regeneratieve landbouw en circulair waterbeheer hand in hand
Bij Nestlé is regeneratieve landbouw veel meer dan een verzameling landbouwpraktijken. Het gaat erom landbouwers te begeleiden naar veerkrachtigere landbouwmodellen, met respect voor de natuurlijke hulpbronnen waarvan ons voedselsysteem afhankelijk is.
Het Living Waters-project in Haspengouw toont hoe we die ambitie concreet in de praktijk brengen. Samen met landbouwers, leveranciers en natuurorganisaties werken we aan een aanpak die circulair waterbeheer, de transitie naar regeneratieve landbouw en het herstel van biodiversiteit met elkaar verbindt.
Sinds 2021 wordt Living Waters ondersteund door het Responsible Sourcing Program for Vegetables & Spices van Nestlé. Het project brengt Hesbaye Frost, een jarenlange groenteleverancier van Nestlé, Natagora, landbouwcoöperatie Apligeer en lokale landbouwers samen. Elke partner brengt zijn eigen expertise in om een systeem te ontwikkelen dat zowel de landbouw als de natuur ten goede komt. De basis van het project is even eenvoudig als ambitieus: het water dat wordt gebruikt om groenten te wassen een tweede leven geven.
Twee wetlands voor circulair waterbeheer
Na de oogst worden de groenten die bestemd zijn om te worden ingevroren, gewassen. Het gebruikte water wordt vervolgens door Hesbaye Frost gezuiverd en naar lokale wetlands geleid, in plaats van te worden afgevoerd naar de waterlopen.
Het project omvat een beschermd wetland van 43 hectare, dat al werd hersteld in het natuurreservaat Haut-Geer, en een tweede wetland van 20 hectare dat momenteel wordt aangelegd in Borgworm. Samen vormen beide gebieden een lokaal systeem voor circulair waterbeheer.
Het gezuiverde water voedt irrigatie- en opslagbekkens en vormt zo een beschikbare waterreserve voor de omliggende landbouwgronden wanneer de omstandigheden dat vereisen. Tegelijkertijd draagt het bij aan het herstel van leefgebieden voor fauna en flora.
Regeneratieve praktijken op 1000 hectare
De lokale landbouwers die bij het project betrokken zijn, voeren geleidelijk verschillende regeneratieve landbouwpraktijken in, zoals permanente bodembedekking, gewasrotatie, minimale bodembewerking, de aanplant van hagen en precisie-irrigatie.
Dankzij deze irrigatiebekkens hebben de deelnemende landbouwers stabielere en gratis toegang tot water. GPS-gestuurde irrigatiesystemen en bodemvochtsensoren zorgen er bovendien voor dat het beschikbare water zo efficiënt mogelijk wordt gebruikt. In totaal profiteren tot 1000 hectare landbouwgrond van deze innovatieve aanpak voor waterhergebruik.
De financiële steun van Nestlé heeft bijgedragen aan de installatie van de nodige infrastructuur, waaronder pompen en leidingen naar de irrigatiebekkens, evenals apparatuur voor precisie-irrigatie.
62 extra vogelsoorten en enthousiaste bezoekers
De positieve effecten op de biodiversiteit zijn nu al meetbaar. Volgens de monitoring van Natagora zijn in het wetland van Borgworm 85 vogelsoorten waargenomen sinds het gebied in 2024 opnieuw onder water werd gezet, tegenover 23 soorten tussen 2020 en 2024, toen de bekkens droogstonden.
Van de waargenomen soorten zijn er 37 rechtstreeks verbonden aan waterrijke gebieden, waaronder de zeldzame geoorde fuut.
Door opnieuw water in dit landschap te brengen, creëren we ook opnieuw leefgebieden voor soorten die hier van nature thuishoren. De waarnemingen tonen hoe snel de natuur kan reageren wanneer de juiste omstandigheden aanwezig zijn.
Naast de genoemde voordelen creëert het project ook waarde voor de lokale gemeenschappen.
De aangelegde wetlands bieden uitstekende mogelijkheden om de natuur en vogels te observeren en trekken nu al natuurliefhebbers, wandelaars en vogelspotters aan. Het gebied heeft bovendien de ambitie om uit te groeien tot een plek waar bezoekers de natuur kunnen ontdekken en beleven. Het natuurreservaat Haut-Geer is al gratis toegankelijk voor het publiek. Op termijn willen de partners ook het wetland van Borgworm openstellen, zodat het een plek wordt waar mensen meer kunnen leren over de natuur en elkaar kunnen ontmoeten.
Samenwerking als sleutel tot succes
Het project laat zien dat nauwe samenwerking tussen de verschillende spelers in de waardeketen en experts met kennis van de lokale omgeving essentieel is om dergelijke vooruitgang mogelijk te maken.
Living Waters toont hoe we samen met onze waardeketen oplossingen kunnen bieden voor milieu-uitdagingen. Door gezuiverd water te hergebruiken, ondersteunen we landbouwers bij de overgang naar regeneratieve landbouwpraktijken en creëren we tegelijk gunstige omstandigheden voor het herstel van de biodiversiteit.
Een dag om Living Waters te ontdekken
Om een nieuwe mijlpaal in het project te markeren, openden de partners de deuren van de site in Borgworm voor een breed publiek. ’s Ochtends ontdekten leerlingen uit het lager onderwijs de rol van wetlands in de biodiversiteit en de watercyclus, aan de hand van een educatief programma dat samen met Natagora werd ontwikkeld. In de namiddag bezochten klanten, NGO’s, duurzaamheidsexperts, journalisten en beleidsmakers de site. Ze volgden er het traject van het water en ontdekten van dichtbij hoe landbouwers, de voedingsindustrie en natuurorganisaties samenwerken.
Deze dag bood ook de gelegenheid om een van de sterke punten van het project in de kijker te zetten: het vermogen om heel uiteenlopende doelgroepen samen te brengen rond één gemeenschappelijk doel.
“Wanneer kinderen ’s ochtends een wetland ontdekken en beleidsmakers er ’s middags praten over de toekomst van de landbouw, dan weet je dat je veel meer creëert dan alleen een project. Je creëert een plek waar mensen samenkomen rond een gemeenschappelijke toekomst.” Kris Peeters, Sustainability Manager Belgium
IN HET KORT
- Wereldwijde doelstelling van Nestlé: tegen 2030 moet 50% van de volumes van de belangrijkste ingrediënten afkomstig zijn van landbouwers die regeneratieve landbouwpraktijken toepassen.
- Twee met elkaar verbonden wetlands: 43 hectare in Haut-Geer en 20 hectare in Borgworm.
- Tot 1000 hectare landbouwgrond betrokken bij het project.
- 85 vogelsoorten waargenomen sinds 2024, tegenover 23 toen de bekkens droogstonden.
- Een project in samenwerking met Hesbaye Frost, Natagora, landbouwcoöperatie Apligeer en lokale landbouwers.
